در قرن بیست و یکم، تعریف یک «ساختمان خوب» دستخوش تغییرات اساسی شده است. امروزه سازهای که فقط در برابر زلزله محکم باشد اما خاک اطراف را مسموم کند، آبهای زیرزمینی را آلوده سازد یا سلامت ساکنانش را به خطر بیندازد، یک پروژه شکستخورده به شمار میرود. آزمایشگاه محیط زیست در پروژههای عمرانی مدرن، پلی است میان مهندسی عمران و پایداری طبیعت. این آزمایشگاه با بررسی مداوم پارامترهای شیمیایی و بیولوژیکی آب، فاضلاب و خاک اطراف پروژه، تضمین میکند که کارگاه ساختمانی ما اثر مخرب پایداری بر اکوسیستم محلی نمیگذارد.
۱. چه آلایندههایی در آب اختلاط بتن خطرناک هستند؟ (نیترات، سولفات و کلراید)
آبی که در کارگاه برای ساخت بتن استفاده میشود، علاوه بر پارامترهای مقاومتی، باید از نظر زیستمحیطی و شیمیایی نیز پایش شود. حضور سه آلاینده اصلی میتواند فاجعهآفرین باشد:
-
کلرایدها: دشمن شماره یک آرماتورهای فولادی داخل بتن هستند. کلراید لایه محافظ روی میلگرد را از بین برده و سرعت زنگزدگی و پوسیدگی اسکلت بتنی را به شدت افزایش میدهد.
-
سولفاتها: با آلومیناتهای موجود در سیمان واکنش داده و مادهای به نام «اتریتگیت» تولید میکنند که باعث انبساط مخرب و از هم پاشیدن ساختار بتن میشود.
-
نیتراتها: حضور آنها در آبِ اطراف کارگاه نشاندهنده نفوذ فاضلاب انسانی یا کودهای کشاورزی است که علاوه بر تضعیف گیرش بتن، میتواند منابع آب آشامیدنی همجوار را مسموم کند.
۲. داستان COD و BOD؛ نفسهای یک رودخانه در مجاورت کارگاه
تخلیه غیرقانونی یا تصفیهنشده فاضلاب کارگاهی به رودخانهها یا چاههای جذبی، فاجعه زیستمحیطی به بار میآورد. آزمایشگاه محیط زیست برای سنجش بار آلودگی این آبها از دو شاخص کلیدی استفاده میکند:
-
BOD (اکسیژنخواهی بیولوژیکی): میزان اکسیژن مورد نیاز میکروارگانیسمها برای تجزیه مواد آلی موجود در آب را نشان میدهد.
-
COD (اکسیژنخواهی شیمیایی): کل اکسیژن مورد نیاز برای اکسیداسیون شیمیایی مواد آلی و معدنی را میسنجد.
اگر پساب یک پروژه ساختمانی دارای BOD و COD بالایی باشد و وارد آبهای سطحی شود، تمام اکسیژن محلول در آب را مصرف کرده و موجب مرگ دستهجمعی ماهیها و آبزیان (خفگی رودخانه) میشود.
۳. چرا pH خاک اطراف ساختمان بر روی خوردگی فوندانسیون تأثیر میگذارد؟
اسیدی یا بازی بودن خاک (pH) نقش تعیینکنندهای در طول عمر فونداسیونهای بتنی و لولههای فلزی مدفون در خاک دارد. خاکهای اسیدی (pH کمتر از ۶) به شدت خورنده هستند و سیمان پرتلند معمولی را حل میکنند. در چنین شرایطی، آزمایشگاه محیط زیست با پایش pH خاک به طراحان هشدار میدهد تا از سیمانهای ضدسولفات (تیپ ۵) یا پوششهای پلیمری و قیری محافظتی برای فونداسیون استفاده کنند.
۴. اهمیت اندازهگیری کلیفرم در پسابهای ساختمانی
در کارگاههای ساختمانی بزرگ که صدها کارگر در آنها مشغول به کار هستند، مدیریت فاضلاب انسانی حیاتی است. سنجش میزان باکتریهای کلیفرم (مانند E. coli) در پساب خروجی سپتیکتانک کارگاه، شاخص اصلی سلامت بهداشتی است. نفوذ این باکتریها به آبهای زیرزمینی اطراف پروژه، میتواند باعث شیوع بیماریهای خطرناک گوارشی در منطقه شود.
شبکه های اجتماعی ما را دنبال کنید